De sociale bijdragen van de zelfstandigen worden berekend en zijn verschuldigd per kwartaal. De gelijktijdige toepassing van de regels betreffende de combinatie van een zelfstandige activiteit met enerzijds het statuut van student en anderzijds met een loontrekkende activiteit konden er in bepaalde omstandigheden toe leiden dat iemand gedurende één kwartaal als zelfstandige in hoofdberoep werd beschouwd.

De federale Ombudsman heeft de administratie in 2006 op dit probleem gewezen en gevraagd om een oplossing ervoor te vinden.

Een voorbeeld zal één en ander concreter maken.
Luc is nog student als hij een zelfstandige activiteit begint. Als student wordt hij gelijkgesteld met een zelfstandige in bijberoep en moet hij slechts verminderde of zelfs helemaal geen sociale bijdragen te betalen.

In principe kan Luc zijn statuut als student behouden tot het einde van het schooljaar, dat in het hoger onderwijs loopt tot 30 september. Hij gaat op 1 september aan de slag als voltijds loontrekkende. Hierdoor verliest hij natuurlijk op die datum de hoedanigheid van student. Maar meteen verliest hij daardoor ook zijn gelijkstelling als zelfstandige in bijberoep vanaf het begin van het lopende kwartaal, dus vanaf 1 juli.

Het feit dat hij als voltijds loontrekkende begint te werken in de loop van een kwartaal geeft hem echter slechts toegang tot het statuut van zelfstandige in bijberoep vanaf het begin van het volgende kwartaal, dus vanaf 1 oktober.

Luc wordt dus gedurende een volledig kwartaal (van 1 juli tot 30 september) beschouwd als zelfstandige in hoofdberoep en dient (hogere) bijdragen te betalen. Nochtans bleef hij ononderbroken aan de voorwaarden voldoen om als zelfstandige in bijberoep te  worden beschouwd: hij was student tot 31 augustus en, vanaf 1 september, voltijds loontrekkende.

De FOD Sociale Zekerheid en het Rijksinstituut voor de sociale verzekering van zelfstandigen (RSVZ) zochten een oplossing voor het probleem. Onlangs gaven zij nieuwe instructies over de gelijkstelling als zelfstandige in bijberoep die het mogelijk maken om in gelijkaardige gevallen die gelijkstelling te behouden tot het einde van het kwartaal. Deze instructies, die nu al van toepassing zijn, worden binnenkort opgenomen in een algemene nota aan de sociale verzekeringfondsen .